(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 259

॥ శ్రీః ॥
1.259. అధ్యాయః 259
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
పుత్రాంశ్చంతయంతం మందపాలం ప్రతి లపితాయాః సాసూయవచనం॥ 1 ॥
అగ్నిశాంత్యనంతరం ఆత్మదిదృక్షయాఽఽగతం మందపాలం ప్రతి భార్యయా పుత్రైశ్చ ఉపాలంభః॥ 2 ॥।
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 1-259-0x(1364)(11195)
మందపాలోఽఞపి కౌరవ్యం చింతయామాస పుత్రకాన్।
ఉక్త్వాఽపి చ స తిగ్మాంశుం నైవ శర్మాధిగచ్ఛతి॥ 1-259-1(11196)
స తప్యమానః పుత్రార్థే లపితామిదమబ్రవీత్।
కథం ను శక్తాః శరణే లపితే మమ పుత్రకాః॥ 1-259-2(11197)
వర్ధమానే హుతవహే వాతే చాశు ప్రవాయతి।
అసమర్థా విమోక్షాయ భవిష్యంతి మమాత్మజాః॥ 1-259-3(11198)
కథం త్వశక్తా త్రాణాయ మాతా తేషాం తపస్వినీ।
భవిష్యతి హి శోకార్తా పుత్రత్రాణమపశ్యతీ॥ 1-259-4(11199)
కథముడ్డీయనేఽశక్తాన్పతనే చ మమాత్మజాన్।
సంతప్యమానా బహుధా వాశమానా ప్రధావతీ॥ 1-259-5(11200)
జరితారిః కథం పుత్రః సారిసృక్కః కథం చ మే।
స్తంబమిత్రః కథం ద్రోణః కథం సా చ తపస్వినీ॥ 1-259-6(11201)
లాలప్యమానం తమృషఇం మందపాలం తథా వనే।
లపితా ప్రత్యువాచేదం సాసూయమివ భారత॥ 1-259-7(11202)
న తే పుత్రేష్వవేక్షాఽస్తి యానృషీనుక్తవానసి।
తేజస్వినో వీర్యవంతో న తేషాం జ్వలనాద్భయం॥ 1-259-8(11203)
త్వయాఽగ్నౌ తే పరీతాశ్చ స్వయం హి మమ సన్నిధౌ।
శ్రుతం తథా చేతి జ్వలనేన మహాత్మనా॥ 1-259-9(11204)
పలో న తాం వాచముక్త్వా మిథ్యా కరిష్యతి।
ంధుకృత్యే న తేన తే స్వస్థ మానసం॥ 1-259-10(11205)
తామేవ తు మమామిత్రాం చింతయన్పరితప్యసే।
ధ్రువం మయి న తే స్నేహో యథా తపయం పురాఽభవత్॥ 1-259-11(11206)
నహి పక్షవతా న్యాయ్యం నిః హేన సుహృజ్జనే।
పీడ్యమాన ఉపద్రష్టుం శక్తేనా మా కథంచన॥ 1-259-12(11207)
గచ్ఛ త్వం జరితామేవ యదర్థం పరితప్యసే।
చరిష్యాంయహమప్యేకా యథా పురుషాశ్రితా॥ 1-259-13(11208)
మందపాల ఉవాచ। 1-259-14x(1365)
నాహమేవం చరే లోకే యథా త్వమభిమన్యసే।
అపత్యహేతోర్విచరే తచ్చ కృచ్ఛ్రగతం మమ॥ 1-259-14(11209)
భూతం హిత్వా చ భావ్యర్థే యోఽవలంబేత్స మందధీః।
అవమన్యేత తం లోకో యథేచ్ఛసి తథా కురు॥ 1-259-15(11210)
ఏష హి ప్రజ్వలన్నగ్నిర్లేలిహానీ మహీరుహాన్।
ఆవిగ్నే హృది సంతాపం జనయత్యశివం మమ॥ 1-259-16(11211)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-259-17x(1366)
`భర్తుర్హి వాక్యం సా శ్రుత్వా లపితా దుఃఖితాఽభవత్।
సాంత్వయామాస చ పునః పతి పతిపరాయణా॥' 1-259-17(11212)
తస్మాద్దేశాదతిక్రాంతే జ్వలనే జరితా పునః।
జగామ పుత్రకానేన జరితా పుత్రగృద్ధినీ॥ 1-259-18(11213)
సా తాన్కుశలినః సర్వాన్విముక్తాంజాతవేదసః।
రోరూయమాణాందదృశే వనే పుత్రాన్నిరామయాన్॥ 1-259-19(11214)
అశ్రూణి ముముచే తేషాం దర్శనాత్సా పునఃపునః।
`న శ్రద్ధేయం తతస్తేషాంర్శనం వై పునఃపునః॥ 1-259-20(11215)
ఇతి మత్వాఽబ్రవీద్వాకజరితా పుత్రగృద్ధినీ।'
ఏకాకశశ్చ పుత్రాంస్తంత్ర్శమానాన్వపద్యత॥ 1-259-21(11216)
`జరితా తు పరిష్వజ్యుత్రస్నేహాచ్చుచుంబ హ॥' 1-259-22(11217)
తతోఽభ్యగచ్ఛత్సహసమందపాలోఽపి భారత।
అథ తే సర్వ ఏవైనం భ్యనందంస్తదా సుతాః॥ 1-259-23(11218)
`గురుత్వాన్మందపాలస్తపసశ్చ విశేషతః।
అభివాదామహే సర్వే తపక్షాః ప్రసాదతః॥ 1-259-24(11219)
ఏవముక్తవతాం తేషాం తనంద్య మహాతపాః।
పరిష్వజ్య తతో మూ ఉపాఘ్రాయ చ బలకాన్।
పుత్రాన్స్వయం సమాహూయతః ప్రోవాచ గౌతమః॥' 1-259-25(11220)
లాలప్యమానమేకైకంరితాం చ పునఃపునః।
న చైవోచుస్తదా కింతమృషిం సాధ్వసాధు వా॥ 1-259-26(11221)
మందపాల ఉవాచ। 1-259-27x(1367)
జ్యేష్ఠః సుతస్తే కత కతమస్తస్య చానుజః।
మధ్యమః కతమశ్చైవ యాన్కతమశ్చ తే॥ 1-259-27(11222)
ఏవం బ్రువంతం దుఃఖాకం మా న ప్రతిభాషసే।
కృతవానస్మి హవ్యానైవ శాంతిమితో లభే।
`ఏవముక్త్వా తు తాం మందపాలస్తదాఽస్పృశత్॥' 1-259-28(11223)
జరితోవాచ। 1-259-29x(1368)
కిం ను జ్యేష్ఠేన తే కిమనంతరజేన తే।
కిం వా మధ్యమజాతేన కిం కనిష్ఠేన వా పునః॥ 1-259-29(11224)
యాం త్వం మాం సర్వతో హీనాముత్సృజ్యాసి గతః పురా।
తామేవ లపితాం గచ్ఛ తరుణీం చారుహాసినీం॥ 1-259-30(11225)
మందపాల ఉవాచ। 1-259-31x(1369)
న స్త్రీణాం విద్యతే కించిదముత్ర పురుషాంతరాత్।
సాపత్నకమృతే లోకే నాన్యదర్థవినాశనం॥ 1-259-31(11226)
వైరాగ్నిదీపనం చైవ భృశుద్వేగకారి చ।
సువ్రతా చాపి కల్యాణీ సర్వభూతేషు విశ్రుతా॥ 1-259-32(11227)
అరుంధతీ మహాత్మానం వసిష్ఠం పర్యశంకత।
విశుద్ధభావమత్యంతం సదా ప్రియహితే రతం॥ 1-259-33(11228)
సప్తర్షిమధ్యగం వీరమవమేనే చ తం మునిం।
అపధ్యానేన సా తేన ధూమారుణసమప్రభా।
లక్ష్యాఽలక్ష్యా నాభిరూపా నిమిత్తమివ పశ్యతి॥ 1-259-34(11229)
అపత్యహేతోః సంప్రాప్తం తథా త్వమపి మామిహ।
ఇష్టమేవం గతే హి త్వం సా తథైవాద్య వర్తతే॥ 1-259-35(11230)
న హి భార్యేతి విశ్వాసః కార్యః పుంసా కథంచన।
న హి కార్యమనుధ్యాతి నారీ పుత్రవతీ సతీ॥ 1-259-36(11231)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-259-37x(1370)
తతస్తే సర్వ ఏవైనం పుత్రాః సంయగుపాసతే।
స చ తానాత్మజాన్సర్వానాశ్వాసయితుముద్యతః॥ ॥ 1-259-37(11232)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిప్రవణి మయదర్శనపర్వణి ఊనషష్ట్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 259 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-259- 1-259-10 1-259-12 మితి ఙ. పాఠః॥
1-259-13 హ్యపురుషా తథా ఇతి ఙ. పాఠః॥ ఊనషష్ఠ్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 259 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.